Gula í saltfiski
Það er að mörgu að hyggja við framleiðslu gæðasaltfisks og mikilvægt að orsakavaldar ýmissa gæðavandamála séu þekktir, svo fyrirbyggja megi tjón við vinnslu. Ljóst er að margir samverkandi þættir við saltfiskframleiðslu geta valdið því að gula komið fram. Meðal þess er efnasamsetning salts, vatns sem notað er við vinnslu og verkun, ástand fisks og efnasamsetning, vinnslubúnaður, áhöld, ílát, vinnslu- og verkunaraðstæður. Samverkandi áhrif þessari þátta eru ekki að fullu ljós þó svo að áhrif ákveðinna stakra þátta, svo sem járns og kopar hafi lengi verið þekktir.
Kollagen úr grásleppuhvelju
BioPol sjávarlíftæknisetur á Skagaströnd, Háskólinn á Akureyri, og Seanergy í Færeyjum hafa um nokkur misseri unnið að verkefni er miðar að nýtingu á grásleppuhvelju til kollagenframleiðslu. Grásleppuhvelju (1.700 kg) var safnað á Íslandi og hún send til vinnslu í verksmiðju Seanergy í Færeyjum. Gæði og eiginleikar afurðarinnar voru borin saman við kollagen unnið úr ufsaroði. Afurðin sem framleidd var úr hvelju var dekkri og hafði meiri seigju en kollagen úr ufsaroði.
Veiði, vinnsla og útflutningur á lifandi kúfskel
Lokið er AVS-verkefninu „veiði, vinnsla og útflutningur á lifandi kúfskel“ sem unnið hefur verið af Ísfélagi Vestmannaeyja hf. á Þórshöfn og Matís ohf. Markmið verkefnisins var að þróa veiðar, vinnslu, geymslu, pakkningar,flutning og markaðssetningu á lifandi kúfskel fyrir Evrópumarkað. Afrakstur verkefnisins hefur að mestu verið í samræmi við væntingar hvað varðar veiði-, vinnslu- og flutningshlutann, en markaðshlutinn hefur enn ekki skilað þeim árangri sem stefnt var að.
Skiptirækt kræklings
Kræklingarækt hefur verið stunduð á tilraunastigi víðsvegar við landið í nokkurn tíma og hafa frumkvöðlar náð tökum á ræktunaraðferðum sem henta fyrir íslenskar aðstæður og fyrstu fyrirtækin eru að hefja uppbyggingu sem byggir á þeirri þróun. Í Evrópu og Kanada er kræklingarækt rótgróin matvælagrein og njóta Íslendingar góðs af því að hafa aðgang að tækni sem þegar hefur verið þróuð til ræktunar og vinnslu kræklings. Aðstæður hér við land eru þó ekki alltaf sambærilegar og hefur þróunarvinna á Íslandi m.a. falist í að aðlaga tækni að íslenskum aðstæðum.
AVS auglýsir eftir umsóknum
Enn á ný auglýsir AVS sjóðurinn eftir umsóknum, en framundan er áttunda starfsár sjóðsins. Að þessu sinni stendur umsækjendum til boða að sækja um í nýjan flokk verkefna, atvinnuþróun og nýsköpun í sjávarbyggðum landsins, auk hefðbundinna verkefna.
Verkefnasjóður sjávarútvegsins auglýsir eftir umsóknum
Verkefnasjóður sjávarútvegsins, deild um sjávarrannsóknir á samkeppnissviði, auglýsir eftir umsóknum um styrki til rannsókna- og þróunarverkefna. Umsóknafrestur er til 31. desember 2010.
Verðmætar afurðir að verða til úr slógi
Slóg getur verið til margra hluta nytsamlegt, en einhvern veginn hefur það samt verið svo að það hefur frekar verið til vandræða og valdið töluverðum kostnaði við förgun. En nú hyllir undir að samstarfsaðilar í AVS verkefninu „Slógvinnsla, nýjar aðferðir“ nái að finna nýjar leiðir til að búa til verðmætar afurðir.
Með skipum í stað flugvéla
Með tilraunum hefur verið sýnt fram á að hægt er að lengja geymsluþol ferskra þorskhnakka um allt 4-5 daga ef rétt er staðið að kælingu við framleiðslu og flutning vörunnar á markað.
Geymsluþol reyktra síldarflaka
Notkun rotvarnarefna hefur veruleg áhrif á lengd geymsluþols reyktra síldarflaka og í þessu AVS verkefni kom í ljós að sorbat meðhöndlun síldarflaka veitti bestu rotvörnina gegn örveruvexti.
Grandskoðun þess gula
Ýmsum áhugaverðum spurningum er svarað varðandi ástand þorsks og vinnslueiginleika. Nýlokið er verkefni þar sem skoðað var meðal annars holdafar eftir árstíma, áhrif holdafars á flakanýtingu og hvort ástand lifrar gæti gefið vísbendingu um holdafar og vinnslunýtingu.
Nýrnaveiki í laxfiskum
Nýrnaveiki í laxfiskum er afar erfið viðfangs og mikið ríður á að hafa góðar greiningaraðferðir, þar sem bakterían er yfirleitt búinn að búa um sig í langan tíma og mikill hluti hópsins hefur smitast, þegar sjúkdómseinkenna verður fyrst vart.
Rannsóknir á beitukóngi
Beitukóngur (Buccinum undatum L.) er snigill sem lifir frá fjöru að 1200 m dýpi. Útbreiðsla beitukóngs er bundin við norður Atlantshaf frá Spáni norður til Grænlands og vestur og suður um til Main í Bandaríkjunum. Beitukóngur er meðal annars nýttur til manneldis og hér við land er beitukóngur veiddur í Breiðafirði.
Lífvirk efni úr brúnþörungum
Þróuð hefur verið aðferð til vinnslu á karóten-efninu fucoxanthin úr brúnþörungum á vegum SagaMedica með stuðningi AVS-sjóðsins.
Umhverfi í bleikjueldi skiptir miklu
Umhverfisþættir sem rannsakaðir voru í AVS verkefninu „Skilgreining á kjöreldisaðstæðum í bleikjueldi“ höfðu umtalsverð áhrif á vöxt og viðgang bleikju í eldi. Hitastig við seiðaeldi var rannsakað ásamt áhrif ljóss og seltu.
Eldisþéttleiki og fóðrunartíðni hafa mikil áhrif á vöxt þorskseiða
Nýleg rannsókn sýnir að þéttleiki þorskseiða í eldi og fóðurtíðni hefur mikil áhrif á vöxt seiðanna. Ef ekki er fylgst vel með þéttleika ungseiða og þau fóðruð nógu títt má búast við töluvert lakari vexti og meiri afföllum vegna sjálfsráns.
Fiskur fyrir ferðamenn
Matarsmiðja Matís á Höfn hefur enn á ný tekið þátt í að koma með nýjar vörur á markað, nú voru þróaðar nýjar afurðir úr bleikju og saltfiski fyrir nýstárlega eldunaraðferð, sem hentar sérstaklega vel fyrir ferðamenn sem eru með grillið í skottinu.
Árangur sumarstarfa á vegum AVS að koma í ljós
Þessa dagana er verið að skila inn upplýsingum um sumarstörfin sem AVS styrkti í vor, en alls voru styrkt 28 verkefni sem sköpuðu störf fyrir sama fjölda einstaklinga í sumar.
Lesa nánar
Nýr og betri frauðplastkassi
Hannaður hefur verið nýr frauðplastkassi fyrir fersk flök, sem bætir gæði og lengir geymsluþol. Hönnun kassans byggir á rannsóknum Björns Margeirssonar hjá Matís í samvinnu við Promens Tempra ehf. Þessi nýi kassi er þegar kominn í framleiðslu.
Vinnufundur saltfiskframleiðenda
Bætt frjóvgun hrogna
Helsti flöskuháls í eldi sjávarfiska eru fyrstu þroskastigin og framboð á gæðahrognum, lirfum og seiðum. Hrognagæði fiska eru mjög breytileg og hafa helst verið metin af frjóvgunarhlutfalli og afkomu hrogna og lirfa en gæði ráðast hinsvegar af ýmsum ólíkum þáttum.
Fagur fiskur - sjónvarpsþættir með meira áhorf en fréttir
Hugmyndin að þáttunum kviknaði hjá Gunnþórunni Einarsdóttur matvælafræðingi hjá Matís og Brynhildi Pálsdóttur vöruhönnuði. Þættirnir eru sýndir á RÚV á sunnudagskvöldum kl. 19:35, og hafa það að markmiði að kynna fyrir áhorfendum alla þá ótrúlegu möguleika í því frábæra hráefni sem finnst í hafinu í kringum landið.
Plöntumjöl í stað fiskimjöls í fóðri bleikju
Sýnt hefur verið fram á að hægt er að ná góðum árangri í bleikjueldi, með því að minnka hlut fiskimjöls í fóðri og nota þess í stað plöntumjöl. Þessi breyting á samsetningu fóðurs virðist ekki hafa áhrif á vöxt bleikjunnar eða gæði afurða.
Framleiðsla á sjálfvirkum plötufrystum flutt til Íslands frá Ítalíu
Í sumar var lokið við að flytja framleiðslu ítalska fyrirtækisins SamiTech Srl. til Akraness, og er þar nú hafin framleiðsla á sjálfvikum plötufrystum. Þessi framleiðsla skapar um 10-15 ný störf hjá Skaganum hf.
Tölvustýrðir sköfuhnífar fyrir flökunarvélar
Umtalsverð þróun hefur orðið í hönnun á flökunarvélum á síðustu áratugum þar sem leitast hefur verið meðal annars við að bæta flakanýtingu, auðvelda þrif, gera stillingar nákvæmari, auka sjálfvirkni og gagnasöfnun. Markmið þessa AVS verkefnis var að auka flakanýtingu og gera kleift að vélflaka smærri fisk en áður hefur verið unnt.
Bleikjan í stöðugri sókn
Frá árinu 2007 hefur AVS sjóðurinn styrkt nokkur verkefni til að efla markaðssetningu á bleikjuafurðum frá Íslandi. Nokkuð ljóst er að þessi stuðningur hefur komið bleikjuframleiðendum vel þar sem salan á bleikjunni hefur verið afar góð og haldist í hendur við aukna framleiðslu.
Nýr glæsilegur bæklingur um meðhöndlun á fiski
Það fer ekki milli mála að rétt meðhöndlun á fiski um borð í fiskiskipum skiptir öllu máli ef gera á sem mest verðmæti úr aflanum. Blóðgun, slæging, þvottur og kæling eru lykilhugtökin og er gerð grein fyrir mikilvægi þeirra í þessum nýja bæklingi.
Sjávarútvegsráðstefnan er fyrir alla!
Fyrsta sjávarútvegsráðstefnan verður haldin 6.–7. september 2010 á Grand Hótel í Reykjavík. Ráðstefnan er með vefinn www.sjavarutvegsradstefnan.is þar sem hægt er að sækja dagskrá og aðrar upplýsingar.
Áhugaverð ráðstefna um uppsjávarfiska
SINTEF í Noregi skipuleggur mjög áhugaverða ráðstefnu um uppsjávarfiska 30 ágúst nk í samstarfi við Matís á Íslandi, DTU í Danmörku og Chalmers í Svíþjóð. Ráðstefnan verður haldin á Best Western Oslo Airport Hotel, Gardermoen í Noregi. Ráðstefnan fjallar um veiðar og vinnslu á uppsjávarfiski, ásamt hagnýtum rannsóknum.
Bakteríusamfélög í fiski
Nú er lokið verkefninu „Sameindafræðileg rannsókn á fjölbreytileika bakteríusamfélags í vinnsluumhverfi og skemmdarferli kældra fiskafurða“ sem styrkt var af AVS. Verkefnið hófst árið 2007 og síðan þá hefur þekking og skilningur á örverufræði fiskafurða og vinnsluumhverfis aukist til muna. Rannsóknarspurningar á þessu sviði eiga vel við í dag þegar mikil eftirspurn er í iðnaðinum eftir leiðum til að auka gæði og geymsluþol sjávarafurða en þekking á örverufræðilegum þáttum er lykillinn í þeirri vegferð.
Andoxunarefni í íslensku sjávarfangi
Lífvirk efni eru skilgreind sem efni er geta haft heilsubætandi áhrif. Þau geta hugsanlega unnið gegn álagi í líkamanum (“oxidative stress”), háum blóðþrýstingi, háu kólestróli og bólgumyndun svo eitthvað sé nefnt. Náttúruleg andoxunarefni má nota sem heilsusamleg fæðubótarefni til að vinna gegn oxun í líkamanum en það má einnig nota þau í matvæli til að auka stöðugleika, bragðgæði og næringargildi þeirra.
Vottun ábyrgra fiskveiða Íslendinga
Fiskifélag Íslands hóf alþjóðlegt kynningar- og umsagnarferli 1. júní sl. vegna kröfulýsingar sem vottun ábyrgra fiskveiða mun byggja á. AVS sjóðurinn hefur styrkt þetta verkefni frá byrjun.
Úthlutun 2010 liggur fyrir
Fjöldi umsókna til AVS sjóðsins var svipaður í ár og 2009 sem var metár og greinilegt að það er mikil hugmyndavinna í gangi um allt land. Alls bárust um 160 umsóknir þar sem sótt var um ríflega 800 m.kr. og greinilegt að það yrði mjög vandasamt verk að velja umsóknir sem styrkja ætti.
Sumarstörf í boði AVS
Lifandi humar á markað
Sýnt hefur verið fram á að mögulegt er að flytja út lifandi trollveiddan leturhumar frá Hornafirði til Suður-Evrópu. Mjög góður árangur náðist við að halda humri lifandi um borð í veiðiskipum. Búast má við allt að þreföldu verði miðað við frosinn humar.
Heilbrigður þorskur
Áföll vegna sýkingar í þorskeldi eru algeng og aukin þekking á ónæmiskerfi þorsksins er eitt af áherslu sviðum framtíðarinnar. Þorskur myndar ekki hefðbundin mótefna svör og rannsóknir á náttúrulega ónæmiskerfinu (e. innate immunity) eru þar af leiðandi sérstaklega mikilvægar í þorski til þess að finna leiðir til að verja fiskinn gegn sjúkdómum.
Góður vöxtur hjá íslenskum eldisþorski.
Í eldisstöð Hafrannsóknastofnunarinnar á Stað við Grindavík er AVS-verkefnið "Vaxtargeta eldisþorsks" nú í fullum gangi. Í verkefninu er fylgst með vexti eldisþorsks í eldiskerjum allt frá klaki upp í sláturstærð og kannað hvort vöxtur á lirfu- og ungseiðastigi hafi marktæk, varanleg áhrif á vaxtargetuna. Einnig er fylgst með vexti hraðvaxta eldisseiða í sjókví HB-Granda á Berufirði.
Rannsóknir á brennihvelju á Íslandsmiðum
Afföll á þorski í sjókvíum
Töluverð afföll eru á eldisþorski í sjókvíum og geta ástæður verið margvíslegar. Nýlegar rannsóknir benda helst til þess að helsti orsakavaldurinn sé sjúkdómar af ýmsum toga.
Ekki vantar hugmyndirnar
Umsóknafrestur AVS sjóðsins rann út 1. febrúar síðastliðinn og nú liggja fyrir ríflega 130 umsóknir um styrki til verkefna sem öll hafa það að markmiði að auka verðmæti sjávarfangs.
Sjávarútvegsráðstefnan ehf
Ákveðið hefur verið að setja á stofn félag til að halda ráðstefnur um mikilvæg viðfangsefni á sviði sjávarútvegs. Félagið á ekki að vera hagsmunasamtök einstakra hópa og á ekki að vinna að hagsmunagæslu, heldur tryggja uppbyggilega umræðu og vera hvetjandi til góðra verka.
Söl í matinn
Söl hafa verið nýtt á Íslandi frá landnámi. Neysla á sölvum hefur haldist fram á daginn í dag, en er aðeins brot af því sem áður var. Íslensk hollusta ehf. hefur í samstarfi við Matís ohf. þróað kryddlegin söl.
Getur neysla á fiski lækkað blóðþrýsting?
Nýjustu rannsóknir benda til að áhrif próteina á heilsu séu meiri en að afla nauðsynlegrar orku og næringar. Við niðurbrot á próteinum við meltingu myndast smærri efni, svokölluð peptíð, þessi peptíð gegna margþættum hlutverkum og geta t.d. haft áhrif á blóðþrýsting.
Samdægursvottun á öryggi matvæla
Þróaðar hafa verið hraðvirkar aðferðir til að greina bakteríumengun í matvælum. Nú er hægt að fá úr því skorið á örfáum klukkustundum hvort matvælin innihalda óæskilegar örverur, en það eykur til muna öryggi matvæla og biðtími eftir niðurstöðum örverugreininga styttist úr 2-6 dögum í minna en 24 klst.
